Fâtiha

(Mekke’de nazil olmuştur ve 7 ayettir. Kur’an’ın ilk suresi olduğu için “açış ya-pan ve açan” manasına “Fatiha” denil-miştir. Diğer adları şunlardır: “Ana kitap” manasına “Ümmü’l Kitap”, “dinin asılla-rını ihtiva eden” manasına “el-Esas”, “ana hatlarıyla İslâm’ı anlattığı” manası-na “el-Vâfiye”, “namazda veya nüzulde iki defa tekrarlandığı” manasına “es-Seb’ul Mesânî”, “birçok esrarı taşıdığı” manası-na “el-Kenz”. Peygamber (s.a.a), “Fati-ha’yı okumayanın namazı olmaz” buyur-muştur. Onun için, Fatiha, namazların her rekâtında okunur. Manası itibariyle Fatiha, en büyük dua ve münacattır. Kulluğun yal-nız Allah’a yapılacağı, desteğin yalnızca Allah’tan geldiği, doğru yola varmanın da doğru yoldan sapmanın da Allah’ın irade-sine dayandığı hususları bu surede ifadesi-ni bulmuştur. Kur’an, insanlığa doğru yolu göstermek için indirilmiştir. Kur’an’ın ihti-va ettiği esaslar, ana hatları ile Fatiha’da vardır. Zira Fatiha’da, övgüye, tazime ve ibadete lâyık bir tek Allah’ın varlığı, O’nun hâkimiyeti, O’ndan başka dayanıla-cak bir güç bulunmadığı anlatılır ve doğru yola gitme, iyi insan olma dileğinde bulu-nulur.) (Yenabi’ul Mevedde s.69-70’de şöyle yer almıştır: “Biliniz ki bütün semavi kitapların sırları Kur’an’da, Kur’an’da olan bütün sırlar Fatiha suresinde, Fatiha suresinde olan bütün sırlar “besmele”de, “besmele”de olan bütün sırlar “besmele”deki “be” harfinde ve “be” harfinde olan bütün sırlar ise “be” harfinin altındaki noktadadır.” Daha sonra İmam Ali’nin (a.s) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Ben, “be” harfinin altındaki noktayım.” Hafız Kunduzi’nin belirttiğine göre Hâkim Tirmizi, İbn-i Abbas’ın bu ayetin tefsirinde şöyle dediğini rivayet etmiştir: “İmam Ali, besmelede var olan “be” harfinin altındaki noktayı, akşamdan sabah namazına kadar tefsir ederdi de yine bitmezdi.”)